NOna tili va adabiyot

«Temir xotin» asari — testlar

30 ta savol. Javoblarni belgilang va oxirida «Testni yakunlash» tugmasini bosing — xatolaringiz to‘g‘ri javobi bilan ko‘rsatiladi.

📝 30 ta savol✅ Javoblari bilan⏱ Vaqt cheklanmagan

SHAROF BOSHBEKOV

"TEMIR XOTIN" (jiddiy komediya)

Muallif va asar haqida

Sharof Boshbekov — taniqli o'zbek dramaturgi va kinodramaturgi. Uning "Temir xotin" asari keng tanilgan, sahnalarda qo'yilgan.

Janri: muallif ta'rificha, "jiddiy komediya". Asar 5 sahnadan iborat. Voqealar qishloqdagi kambag'alona hovlida, uch-to'rt kun ichida bo'lib o'tadi. Kulgi ortida jiddiy ijtimoiy-axloqiy muammolar yotadi.

Asosiy g'oya: o'zbek ayolining og'ir, qadrlanmagan mehnati. Hatto temirdan yasalgan robot ham bunday mehnatga chiday olmay "kuyib ketadi". Shuningdek, oddiy mehnatkash odamning qadr-qimmati toptalgani, o'z dardini aytolmasligi va "ko'pga kelgan to'y" deb ko'nikib yashashi tanqid qilinadi.

Asosiy ramzlar: Alomat ("temir xotin") — ayolga mashina kabi qarash; qizil mikrosxema — fikrlash, ko'z ochilishi; ustunga bog'langan Qo'chqor — erksiz, bog'liq hayot; "Yana o'ynaylik, yana kuylaylik... davron suraylik" qo'shig'i — rasmiy, soxta shodlik; lokator — odamlarning dardini eshitadigan idora orzusi.

Badiiy usullar: komik takror ("Nima-gres?", "Nima-plast?"; Sharofatning "ikki qopgina... bozorga ketuvdilar" javobi), kinoya, xarakterlar to'qnashuvi (sodda dehqon va olim), fantastik unsur (robot).

Qahramonlar tavsifi

Qahramon Tavsifi va asardagi o'rni
Qo'chqor Kolxoz traktorchisi, qirq yoshlardagi yetti-sakkiz bola otasi. Ichkilikka berilgan, qo'pol, lekin soddadil va ko'ngli bo'sh. Surati "Hurmat taxtasi"da, ikki marta Toshkentga borganidan faxrlanadi. Asar davomida o'zligini, xotinining qadrini anglab boradi.
Alomat Olimjon yaratgan paxta teruvchi robot, go'zal ayol qiyofasida. Qanday mikrosxema qo'yilsa, shunday "xarakter"ga kiradi: odobli, so'kong'ich, notiq, qo'shiqchi. Qizil mikrosxema bilan fikrlay boshlaydi va Qo'chqorning ko'zini ochadi.
Olimjon Shahardagi institutda ishlovchi yosh olim. Yetti yil robot ustida ishlagan, "progress", "kompleks", "estetika" kabi so'zlarni ko'p ishlatadi. Ayollarni og'ir mehnatdan qutqarmoqchi, ammo robot "o'ylamasligi", faqat buyruq bajarishi kerak, deb hisoblaydi.
Qumri Qo'chqorning xotini, o'ttiz-o'ttiz besh yoshlarda, ammo yoshidan katta ko'rinadi. Sabrli, mehnatkash o'zbek ayoli. Erini qo'rqitib qo'yish uchun bolalarni olib onasinikiga ketadi, uch kundan so'ng qaytadi.
Turobjon Qo'chqorning besh-olti yoshli o'g'li; otasining bog'liq turganini ko'rib hayron bo'ladi.
Sharofat Qo'shni juvon, Bozorvoyning xotini. Qo'chqor Bozorvoyni chaqirganda doim "ikki qopgina ... olib, bozorga ketuvdilar" deb javob beradi.
Saltanat Semiz, baqiroq qo'shni ayol, "janjal bo'yicha qishloq chempioni". Qo'chqorning tovuqlari va traktoridan shikoyat qiladi, ammo Alomatdan qo'rqib, shivirlab gapirishga majbur bo'ladi.
Mulla Suvon Qo'chqorni Alomatga nikohlamoqchi bo'lgan mulla. Robotning g'alati xatti-harakatlaridan dahshatga tushib qochadi.

Voqealar ketma-ketligi

  1. Bog'langan Qo'chqor. Mast bo'lib janjal qilgan Qo'chqorni qishloq odamlari va Qumri ayvon ustuniga bog'lab qo'yishgan. Qumri bolalarini olib onasinikiga ketadi.

  2. Olimjon va robot. Olimjon qishloqqa paxta teruvchi robotni sinovga olib keladi. Qo'chqorning "Alomat!" degan hayratidan robot "Alomat-1" deb nomlanadi. Mikrosxemalar almashganda robot turli "xarakter"larga kiradi.

  3. "Uylanish" g'oyasi. Alomatning shirin so'zlariga mahliyo bo'lgan Qo'chqor uni uy ishlariga, keyin esa o'ziga xotin qilib olmoqchi bo'ladi. Olimjon "Bu temir-ku!" deb qarshi chiqadi.

  4. Nikoh sahnasi. Mulla Suvon nikoh o'qiydi, Qo'chqor Alomatning otasini "Olimjon" deb aytadi. Noto'g'ri mikrosxemalar tufayli robot nutq so'zlaydi, qo'shiq aytadi, breyk raqs tushadi; mulla qochib ketadi.

  5. Qizil mikrosxema. Olimjon "UES" sxemasi robotga fikrlash qobiliyatini berishini, robot o'ylasa "qiyomat" bo'lishini aytadi. Qo'chqor sxemani ayvon shipiga yashiradi. Alomat janjalkash Saltanatni "tinchitadi".

  6. "Temir xotin" bilan turmush. Alomat uyni ham, dalani ham eplaydi, qoplarni bir qo'lda ko'taradi. Ammo Qo'chqor uning sovuqligi, "o'ta tartibliligi"dan qiynaladi; Olimjon bilan robot uchun yoqalashadi.

  7. Gipnoz va ko'z yoshlari. Qo'chqor qizil sxemani qo'yadi. Fikrlay boshlagan Alomat uning qadr-qimmati toptalgan, ko'nikib qolgan hayotini ochiq aytadi. Qo'chqor yig'lab yuboradi va sxemani ko'chaga otib yuboradi.

  8. Yakun. Qumri qaytib, bog'liq erini yechadi. Olimjon Alomat dalada zo'riqib, kuyib ketganini aytadi va Qo'chqorni "feodal" deb ayblaydi. Qo'chqor robot ham chiday olmagan og'ir mehnatni oddiy o'zbek ayoli ko'tarib yurganini anglaydi.

Xulosa

Asar kulgili vaziyatdan boshlanadi: mast eri bilan arazlashgan xotin uyni tashlab ketadi, er esa uning o'rniga "temir xotin" oladi. Ammo komediya oxirida jiddiy savol qoladi: robot ham chiday olmagan mehnatni oddiy o'zbek ayoli qanday ko'tarib yuribdi? Qo'chqorning yakuniy so'zlari, "Xudo xotiningni odam qilib yaratgan, bo'lmasa allaqachon zapchast bo'p ketardi", asarning asosiy xulosasidir: ayolning mehnatini, qadrini va qalbini anglash kerak.

«Temir xotin» bo‘yicha testlar

Ma’lumotlaringiz — ism (natija o‘qituvchiga borishi uchun)
1.Sharof Boshbekov "Temir xotin" asariga qanday janr ta'rifini bergan?
2.Asar boshida Qo'chqorni ustunga bog'lashda kimlar qatnashgan?
3.Qumri erining "sho'xliklari" necha yildan beri davom etayotganini aytadi?
4.Qo'chqor Bozorvoyni chaqirganda Sharofat har gal "ikki qop ... olib bozorga ketgan" deb javob beradi. Bu takrorning badiiy vazifasi nima?
5.Olimjon robotni qaysi maqsadda yaratgan?
6.Olimjon robot ustida necha yil ishlagan?
7.Robotga "Alomat" nomi qanday qo'yiladi?
8.Qo'chqorning "Nima-gres?", "Nima-stik?", "Nima-schema?" kabi qayta so'rashlari asarda qanday vazifani bajaradi?
9.Olimjonning qaysi gapi Qo'chqorning "Unda chindan ham odamga o'xshar ekan" degan achchiq kinoyasiga sabab bo'ladi?
10.Qo'chqor Alomatga faxrlanib aytgan "yutuqlari" orasida qaysi biri YO'Q?
11.Nikoh paytida Qo'chqor mulla Suvonga Alomatning otasining ismi deb kimni aytadi?
12.Nikoh paytida Alomatga tasodifiy mikrosxemalar qo'yilganda qaysi holat yuz BERMAYDI?
13.Olimjon Alomat odam o'ldirib qo'ysa, nega o'zi qamalib ketishini qanday dalil bilan tushuntiradi?
14.Qizil rangli mikrosxema (UES) nima?
15.Olimjonning "Robot robotligini qilishi kerak... kallasi ishlashiga yo'l qo'ymaslik kerak" degan fikri asarning qaysi g'oyaviy qatlamini ochadi?
16.Qo'chqor qizil mikrosxemani qayerga yashiradi?
17.Qo'chqor "janjal bo'yicha qishloq chempioni, og'ir vazn" deb ta'riflagan Saltanat nimadan shikoyat qilib keladi?
18.Alomat Saltanatni qanday "jazolaydi"?
19."Xotinmas — ekskavator!" iborasi qaysi voqea munosabati bilan aytiladi?
20.Qo'chqor "em yemaydigan mol ixtiro qilsang-chi" deganda Olimjon qanday kinoyali javob beradi?
21.Qo'chqor kechasi uxlay olmasligiga nimani sabab qilib ko'rsatadi?
22.Olimjon Qo'chqor bilan janjallashib qolganda robotni qanday shaklda yaratish kerak edi, deydi?
23.Alomatning ko'zlari nimadan yasalgan?
24.Alomat tashqi olam bilan qanday aloqa qiladi?
25.Alomatning gipnoz monologi asarda qanday vazifani bajaradi?
26.Gipnozdan keyin Qo'chqor qizil mikrosxemani nima qiladi?
27.Qo'chqorning "Bitta bayroq, bitta lokator!" degan taklifi qanday ma'noni anglatadi?
28.Olimjonning so'zlariga ko'ra, Alomat qanday halok bo'ladi?
29.Olimjon Qo'chqorni "inkvizitor" deb ayblaganda Qo'chqor bu so'zni qanday "tuzatadi"?
30.Asar yakunida Qo'chqorning "Xudo bilan gaplashdim... xotiningni odam qilib yaratganman, bo'lmasa allaqachon zapchast bo'p ketardi, dedi" degan so'zlari qanday xulosani ifodalaydi?